السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
514
تفسير الميزان ( فارسي )
و نيز در تفسير الدر المنثور است كه سعيد بن منصور و ابن منذر و بيهقى ( در شعب الايمان ) از خالد بن ابى عمران ، روايت كنند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : كسى كه خدا را اطاعت كند ، خدا را ذكر كرده ، هر چند كه نماز و روزه و تلاوت قرآنش كم باشد ، و كسى كه خدا را عصيان كند ، خدا را از ياد برده ، هر چند نمازش و روزه و تلاوتش بسيار باشد . « 1 » مؤلف : در اين حديث به اين معنا اشاره شده كه معصيت از هيچ بنده اى سر نمىزند مگر با غفلت و فراموشى ، چون انسان اگر بداند حقيقت معصيت چيست ؟ و چه آثارى دارد ؟ هرگز اقدام بر معصيت نمىكند ، حتى كسى كه معصيت مىكند ، و چون به ياد خدايش مىاندازند ، باز هم باك ندارد و اعتنايى بمقام پروردگارش نمىكند ، او طاغى و جاهل به مقام پروردگارش و علو كبريائيش است ، او نميداند كه خدا چگونه به وى احاطه دارد ، و به همين معنا روايتى ديگر اشاره مىكند ، كه تفسير الدر المنثور آن را از ابى هنددارى از رسول خدا ( ص ) نقل كرده است . ميگويد : رسول خدا ( ص ) فرمود : خداى تعالى فرموده : مرا با اطاعتم ياد كنيد تا با مغفرتم يادتان كنم و كسى كه به ياد من باشد ، در حالى كه مطيع هم باشد بر من واجب مىشود كه با مغفرتم يادش كنم و كسى كه مرا ياد كند در حالى كه نافرمان باشد ، بر من واجب مىشود يادش كنم ، در حالى كه بر او خشمناك باشم ، ( تا آخر حديث ) . « 2 » نكته اى كه در اين حديث آمده ، در باره ياد خدا در حال معصيت ، همان نكته ايست كه آيه شريفه و رواياتى ديگر آن را نسيان ناميدهاند ، چون بودن ياد خدا بدون اثر ، همان نسيان است ، البته سخن در اين مقام بقايايى دارد ، كه پاره اى از آن انشاء اللَّه تعالى به زودى مىآيد .
--> 1 - در تفسير الدر المنثور ج 1 ص 149 2 - در تفسير الدر المنثور ج 1 ص 148